Yusuf Ziya Döger: Kürdler Hem Sağdan Hem de Soldan Eritildi

Kürdler Hem Sağdan Hem de Soldan Eritildi

Mesele “Kürdlerin kendileri olmaya karar vermeleri yerine verilen/öngörülen vazifeye koşullanmalarının devamını sağlamaktı” Evet, Kürdler süreç içerisinde sadece sağdan eritilmedi. Bu işlevi aynı zamanda sol da yerine getirmekten imtina etmedi.

Yusuf Ziya Döger

14.02.2017, Sal | 00:21

Kürdler Hem Sağdan Hem de Soldan Eritildi
Makaleyi Paylaş

Kürdleri Sessizce Sağdan Eritmek - 1  - Kürdleri Sessizce Sağdan Eritmek - 2 

Yukarıda linkleri verilen Ocak ve Şubat 2015’te yazılan analiz makaleleri şu notla bitiyordu. “Bugün Hereketâ Azadî bu çevreden gelen bireylerin gerçekleştirdiği sorgulamanın ve gür sesin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Ki gerçekleşmekte olan bu asimilasyon sürecinin önünde set olmaya çalışmaktadır. Şeyh Ali Rıza’nın 1964 yılındaki öngörüsü bizler için bir ışık olacak ve yolumuzu aydınlatacaktır”

Kürdleri eritmekle görevli olanlar elbette Kürdler içerisindeki bu çırpınışın farkındaydılar ve gereğini yapmak üzere harekete geçmeleri gerektiğinin bilincindeydiler. Bu bilinçle hareket ederek gereğini yapmaya çalışanlar sadece sağdan olanlar değildi. Soldan olanlarda aynı değirmene su taşımakla görevliydiler. Değirmen çarklarını çevirmeyi üstlenenler tabi ki boş durmadılar. Kürd halkı içerisinde gelmekte kıpırdanışın dalgaya dönüşme potansiyeli taşıdığının farkındaydılar. Doğal olarak görevleri gereği dalganın en zayıf olabileceği anda önlem almak için çabalamalarını ortaya koymakta da gecikmediler.

Mesele “Kürdlerin kendileri olmaya karar vermeleri yerine verilen/öngörülen vazifeye koşullanmalarının devamını sağlamaktı” Evet, Kürdler süreç içerisinde sadece sağdan eritilmedi. Bu işlevi aynı zamanda sol da yerine getirmekten imtina etmedi. Azadi Hareketi Kürdistan’ın muhafazakâr damarını kendi kendisiyle buluşturabilecek yegâne fırsatlardan biri olarak ortaya çıktı. Tarihsel geçmişle bağ kurarak bugünü inşa etmeye hevesli gençleri bir araya getirdi. Bu potansiyele sahip bir yapının gelişim göstermesi, Kürdleri eritmekle görevli iki kesim için de kolay kolay kabul edilebilir bir durum değildi. Bu nedenle kollar sıvandı ve gereği yapıldı.

Şeyh Ali Rıza’nın yolumuza ışık olan öngörülerinin gerçekleşmekte olduğunu fark eden sağdan eritenler işi sıkı tutmak için onun aile efradından olan Azadi Hareketinden Mehmet Dara Akar ile başlangıç düdüğünü çaldılar. Çalınan düdük diğer kesimi de harekete geçirdi. Daha önce Şeyh Ali Rıza’nın aile efradının yanına kadar sokulmuş ama yüz bulamamış olan Âdem Geveri (3) (Özcaner) üzerinden harekete geçtiler. Sonuçta istenen Kürdlerin kendisi olmalarını engellemekti ve bu iki başarılı operasyonla gerçekleştirildi. Şimdilik durum bu, ama yüzyılı aşan mücadele tarihinde eritme görevi üstlenenler ve buna karşı direnenler hep olagelmiştir ve olacaktır. Biz şimdilik bu umudu yüreğimizin derinlerinde koruyoruz.

Konumuz Kürdlerin eritilmesiydi ve konuya dönelim.

1960 darbesini gerçekleştiren kadronun zihin dünyasını ve gerçekleştirilen darbeyi anlamak için iki önemli verinin tekrarlanması gerekiyor. a) DP iktidarının Rusya ile yakınlaşma sinyalleri vermesi, b) DP iktidarının Şeyh Said ailesinden de birisini meclise taşınmasıydı(4). Kemalist sistemin kuruluşunda arka planının Anglo-Sakson aklı tarafından sağlandığını unutmadan devam edelim.

Yukarıdaki iki maddeden bizi ilgilendiren ikinci şıktır. “Şeyh Said Başkaldırısı” Kemalist sistemin kendisini içeride garantiye almanın bir koşulu idi. DP bunu ilga etmenin yoluna bakmaktaydı(5). Ki onun ailesinden biri meclise taşınmıştı. Bu Kemalist Sistemin laik anlayışına darbe vurmaktı. Kemalist Sistemin bekçiliği görevini yürüten Askerler bunu kullanmaktan imtina etmediler.(6) Çok partili sistemle Kürdleri sağdan eritme görevi üstlenenler görevlerini Kürd eşrafını meclise taşıyarak gerçekleştirmekteydiler. Ancak bu tutum Kemalist Sistem bekçileri tarafından hoş karşılanmadı. Bunun karşısında yapılması gerekeni harekete geçirmek için 1960 darbesini gerçekleştirdiler.

Ne mi yaptılar. Kürd eşrafını içeriden vurmanın yol ve yordamını buldular. Özellikle meclise taşınan Kürd eşrafının ve diğer eşrafın okumuş veya okumakta olan çocuklarına yöneldiler. Bu çocuklara büyüklerinin iç çelişkilerini gösterdiler. Çünkü bu “eşraf geceleri evlerinde geçmişte uğradıkları kıyım ve felaketleri dillendiriyordu. Ama gündüzleri ise sistem içerisinde yüklendikleri işlevleri yerine getiriyorlardı”.  İşte tam bu nokta onların vurulabileceği en önemli mihenk taşı idi.

Onların çocuklarına bu gösterildi ve bu iki yüzlü tutumun muhafazakarlıktan kaynaklandığı belletildi. Böylece yeni kuşak kendi asli değerlerine kolaylıkla yabancılaştırıldı. Tabi ki bu yeterli değildi. Bunun için yardımcı argümentler de devreye sokuldu. Halkların kendi geleceklerini belirleme hakkı olduğu ancak bunun Sosyalist devrimle olacağı dillendirmeye başlandı. Sonuçta Kürd gençleri sol düşünce ile buluşturuldu.(7) Soldan eritme görevi de bu sayede devreye sokuldu.

Gelinen noktada bu iki kesimin bugün takındıkları tutum dikkate alınınca Kürdlere yönelik hedeflenenin başarıyla gerçekleştirildiğine şahit olmaktayız. İsterseniz durumu önümdeki aylarda gerçekleştirilecek olan referandum konusunda takınılan tavırlara bakarak özetleyelim.

Sol içinde sistem adına eritilen Kürdler geçmişte kendilerine yaşatılanları hiçbir şekilde dikkate bile almadan “hayır cephesine” mevzilenmeleri sağlanmıştır. Sağ içinde sistem adına eritilen Kürdler ise ne geçmişi ne de günümüzü dikkate bile almadan “evet cephesine” mevzilenmeleri sağlanmıştır. Doğru tutumun ne olduğu konusunda ise tek kelime ile “ne evet ne de hayır” bizi ilgilendirmez diyebilirim. Sonuç mu? Elbette görünen sonucun kaybeden tarafın Kürdler olduğudur. Kaybetmemenin yolu başkasının değirmenine su taşımak yerine kendi değirmenine su taşımaktır.

Çünkü Şeyh Ali Rıza’nın dediği gibi “Eğer Şeyh Said hareketi/kıyamı gerçekleşmeseydi ne olabilirdi. Kemalist rejim toprak reformuyla Kürdistan da topraksız köylüye birkaç dönüm arazi verecekti. Ziraat Bankası aracılığıyla da iki inek ve birkaç keçi, koyun vereceklerdi. Bunlara malik olan köylü Osmanlı da göremediği bu imkân sayesinde Cumhuriyet siteminin/Kemalist sistemin daha iyi olanaklar sunan bir yönetim olduğuna kanaat getirip onu benimser duruma geleceklerdi.

Oluşturulan bu güven duygusuyla, özelikle Kürdlere yönelik gerçekleştirmeyi düşündükleri iskân politikalarını devreye sokacaklardı. Böylece Kürdleri Cumhuriyet rejimine entegre ederek süreç içerisinde asimilasyona uğratacaklardı. Bu adımlardan sonra klasik medrese eğitim devre dışı bırakılacaktı. Oluşturmayı düşündükleri Eğitim sistemiyle ilk nesilde yapamadıklarını sonraki nesillere uygulayarak onları kendi çarklarına alacaklardı. Bunlar da yirmi otuz yıl içinde asimile olup Kürd ve Kürdistan’a ait değerlerini yitirerek yok olacaklardı”.

1964 yılında Said Elçi’nin oluşturmaya çalıştığı Kürdlerin kendileri olma yolundaki çabası gibi 2010’lu yıllarda Azadi hareketiyle kendisi olma yolunda ivme kazanmaya çalışan Kürd gençleri sağdan ve soldan kuşatılarak bir umut daha yok edildi. Ama umudumuzu şimdilik koruyoruz.


1- Nerinaazad internet sitesi 22.01.2015 Yusuf Ziya Döger

2- Nerinaazad internet sitesi 02.02.2015 Yusuf Ziya Döger

3- Abdülmelik Fırat’ın Kurduğu partide görev almış. Şeyh Said Ailesinin birçok üyesinden Abdülmelik Fırat’ın bu gence kesinlikle dikkat edilmesi gerektiğine yönelik uyarılarda bulunduğuna dair sözlü bilgi/ifade aldım.

4- Abdülmelik Fırat 1957 seçimlerinde DP listesinden Erzurum Milletvekili olarak meclise girdi.

5- Bundaki gerçek niyeti sorgulamadan görünen durum üzerinden değerlendirilmiştir.

6- Bu konuda Yalçın Küçüğün 1960 darbesini neden gerçekleştirdik şeklinde Youtube da dolaşan video konuşmasına bakılabilir.

7- 1960’larda süren sol dalganın da dikkate alınması gerekir bu konuda.

Bu makale toplam: 7082 kişi tarafından görüldü.
Son Güncellenme:02:11:03
Bu gönderiye hiç yorum yapılmamış! İlk yorum yapan kişi olmak ister misin?
Nerina Azad

Yusuf Ziya Döger

Yazarın Önceki Yazıları

İsmail Beşikci’nin Sosyolojik Yanılgısı Türkiye Seçimlerinin Kilidi Kürdler Kürdler ve 24 Haziran Seçimi Neden Demirtaş ama HDP değil? Şeyh Said Kıyamında ve sonrasında neden Kırdlar/Zazalar hedef alındı - 2 Şeyh Said Kıyamında ve sonrasında neden Kırdlar/Zazalar hedef alındı - 1 HDP Kongresinin Düşündürdükleri Şeytanın İşbirlikçilerine Ölüm… Kürdler Sosyolojilerine Yenildiler, Asla Düşmanlarına yenilmediler Batı Karşısında Çöküş, Öze Dönüş Çabaları ve Kudüs Meselesi Ruhumuzu Uyandıran Kerküklü Çocuk Alansal Egemenlik ve Felaket Senaryolarının Yazarlarıi Alansal Egemenlik ve Felaket Senaryolarının Yazarları Hewler Mitingi ve Arka Plan Mesajları Zihinsel Birlikteliğin Yolu: Güney Kürdistan Referandum Umarız Tarih Tekerrür Etmez Kürdlerin Sömürgecileri Başarılı, Kürdler İse Başarısızdır Kürdler Nereye Koşuyor? Bingöl ve Seçimlerdeki Tututmu - II Bingöl ve Seçimlerdeki Tutumu Kuzey Kürd Siyasetinde 'Vicdan Testi' Kürdler ve Referandum Devşirmelerin İşlevi/fonksiyonu Yakarak Öldürme (Katletme) Mantıksal Şaşılık Kürdler Birlik mi Olmalı, Yoksa Ortaklaşmalı mı? Yönetici Erdemli olmayınca… Kürd Gençliğinin Rol Modeli Dr Süleyman Ermeniler ve Kürdler Neden Kaybetiler? (III) Ermeniler ve Kürdler neden kaybettiler? (II) Ermeniler ve Kürdler neden kaybettiler? (I) Kürd Toplumsal Dinamiğinin Çökertilmesi -II- Kürdistan'da Türk Bayrağıyla Yapılan Yürüyüşler Kürd Toplumsal Dinamiklerinin Çökertilmesi İtibarsızlaştırmanın Psikolojisi Kürdler Egemenlik Mi Vatandaşlık Mı İstemeli? Türkiye İslamcılığı Neyi Amaçlıyor? Kürd Orta Sınıfının Çökertilmesi Erdemlilik Olmadan Olmaz Doğu ve Batı Ayrımı Karşısında Kürdlerin Özgünlüğü Türkiye İslamcılığının Riyakârlığı Kurdlerde Hukuk ve Hakkı Üstün Kılma Sykes Picot’çu Türkiye İslamcılığı Türkiye İslamcılarının Kürdü Olmak Siyasette İttihatçı Mantıkla İtibarsızlaştırma Çabası İstilacı Bozkır Türkleri ve Varlığını Koruyan Kürdler Kürdistan’daki Çatışmalı Ortam Neyi Amaçlamaktadır? İslam - İslamcılık İslamcıların Yanılgısı Sömürgeci ve Sömürülen İlişkisi Dört Ayaklı Minare Önünde Ansızın Gelen Ölüm! Ümmeti Bölen! “Kürd ve Kürdistan” Meşruiyet Dayanağı ve Kürdler Kürdlerin Haklı Mücadelesini İtibarsızlaştırma Arayışı Sömürgecinin Amacı Zihinsel Benzetme ve Aldatmadır - II Sömürgecinin Görevi, Aldatma ve Zihinsel Benzetmedir Kabristanımız Varsa Bilin ki Orası Bizim Vatanımızdır DAİŞ saldırılarında Şengal'de neler oldu? Şengal'in bilinmeyenleri... Toplumsal Anomi ve Yeni Arayış Seni Başkan Yapacağız, Karşılığı 'Federal Sistem' Militarist Devletler ve Kürdistan’ın Doğum Sancısı Kürdlerde Sosyal Genetiğin Psikolojik Bağlılığa Dönüşmesi Arayıştaki Kent, Bingöl Ortadoğu’da Reddi Miras Geleneği ve Talan Ekonomisi 7 Haziran’ı Doğru Okumak Kürdistan'da Seçime Kan Sıçratıldı Kürdlerin Egemenlik Anlayışı Allah, Yasin Aktay’ın dediğinin aksini söyler. Siyasetin Doğası ve Rasyonel Davranış Kürdistan Mefküresi ve Siyasi Aktörler (İslamcı Cenah) -2 Kürdistan Mefkûresi ve Siyasi Aktörler -1- Yokoluşu Engellemek!... İttihatçılığa Teslim Edilen Kürd Yapıları Kürdler Nasıl Eritildi Siyaset ve Düşüncede Etik Temsiliyet Sorunu ve Ortadoğu Kürdleri Sessizce Sağdan Eritmek - II Gedik Onarılmamalı, Bilakis Büyütülmeli Kürdleri Sessizce Sağdan Eritmek Hikmet Arayışında Fıtrat ve İrade Etkileşimi Hakikat Tek Olan Değildir, Tek Olan İblisçiliktir Kimliksel Varoluş ve Devletleşme Zorunluluğu Bariyere Dönüşen Öz Sosyal Genetik ve Kürd Siyaseti Duisburg Paneli Azadi Hareketinin Çözüm Önerileri Kürdistan Hakikatini İnşa Et Harekei / AZADÎ Bakur / Türkiye Kürdistan'ından Peşmerge Geçti Kürdler İçin Birlik Değil Birliktelik Anlamlıdır. Akil Adamlar Tiyatrosu Yeniden Sahne Aldı Kürdler Saha Eğemenliğine Oynamamalı Kürtlerin ayak bağı / PKK ve Hizbullah gerginliği Eylem Düşünceyi Şekillendirir. Hareketa Azadinin Rotası Ulus Devlet Mantığı ve Kürdistan Sorunu Kürd Ulusal Mücadelesinde ŞUŞAR TOPLANTISI Kürd Müslümanların Yüzyıllık Serüveni İnsanlığın Turnusol Kağıdı: FİLİSTİN - II Hakkâri’de(Cölemerg) Ne Oldu Ki İnsanlığın Turnusol Kâğıdı: FİLİSTİN Hatip Dicle Ne Dedi ki… Hamidiye Alayları / Devlet Aklının Zorunlu Yapıları Ümmetçi/İslamcı Kürdlerin Zihinsel Bakışı Kürdler “Öğrenilmiş Çaresizliğe” Mahkum Değildir. Birlikteliğe Evet, Ama Nasıl Olacak Evrensel değer mi, İdeolojik körlük mü? Tarihi nasıl okuyalım / Resmi ve yerel tarih Demokratik İslam Kongresi Kürd Hareketindeki Değişimi Nasıl Etkileyecek HDP Türklerle Kardeşlik Ya Kürdlerle... Hamidiye Alayları ve Şeyx Seid Harekatı - II
x