Oktay Yıldız: Bir Kulüp ve Bir Halk

Bir Kulüp ve Bir Halk

İspanya İç Savaşında diktatörlüğe karşı tavır aldı. Franco'nun doğrudan hedefi oldu. Kulüp Başkanı Sumol kurşuna dizildi. Binası bombalandı. Ve bugün yaklaşık 200 bin üyesi 90 bin kombine seyircisi, dünyanın her yerinde 2 bine yakın taraftar derneği ve milyonlarca hayranı var.

Oktay Yıldız

21.05.2016, Cts | 00:03

Bir Kulüp ve Bir Halk
Makaleyi Paylaş

Dünya futbolunun devi FCB (Futbol Club Barcelona) Katalonya özerk bölgesinin patenli Dünya’nın en büyük bir markası.. Barcelona maçları kendi sahasındaysa Barcelona halkı ki, buna turistlerde dahil, Stada akar. Yer bulamayanlarsa barlara cafelere doluşuyor. Geçen Cumartesi günü İspanya 1. Futbol Ligi'nde (La Liga) deplasmanda Granada'yı 3-0 yenen Barcelona, Real Madrid'in 1 puan önünde 2015-2016 sezonunun şampiyonluğunu aldığı maçta Barcelona’da hayat durdu. Bizde 3 arkadaş 28 dereceyi bulan hava sıcaklığında yararlanmak için sokakları turlarken, birden bire etrafımızın boşaldığını, o devasa kalabalığın bir anda kaybolduğunu görünce ürktük. Ne oluyor savaş alarmı mı verildi de biz mi duymadık. Daha biz durumu kavramaya çalışırken bağrışmalar başladı. Sonra anladık ki o gün Cumartesi ve Barcelona’nın liderlik maçı varmış. Bizde tenhalaşan sokaklarda süzülerek Barcelona’yı turlamaya devam ettik. Barcelona’nın her yani tarih kokuyor. İç savaş sırasında göğüs göğüse çatışmaların yaşandığı her cadde, her sokak da neler olduğuna dair tabelalar yazılarak sokak ve cadde başlarına asılmış. Bu tabelaları okuyunca Barcelona tarihini de okumuş oluyorsun haliyle. Her Katalan için Barcelona Kulübü çok özel bir anlam ifade ediyor.

Bu sezonda lig şampiyonu oldu Barcelona. Bu sonuçla Katalanlar, son 10 sezonda 7. toplamda ise 25. La Liga şampiyonluğuna ulaştı. Barcelona karnaval yerine dönmüştü bu şampiyonlukla. Her galibiyet Katalanları sanki bir adım daha özgürlüğe yaklaştırıyor hissi yaşatıyor her bireyinde.

    Katalonya, İspanya'nın güneydoğusunda yaklaşık 8 milyon nüfuslu bölge Avrupa'nın ‘en özerk’ bölgesi. Bugün ‘bağımsızlığın’ tartışıldığı bölge İspanya'dan ayrılsa doğrudan Avrupa Birliği üyesi olabilir. Aslında Katalonya bir bölgeden çok devlet havasında. Barça da Katalanlar için ulusal kimliğin ifadesi. Katalonya neyse Barcelona o... FCB'nin tarihi, Katalonya'nın son 100 yılına da ışık tutuyor. Bu tarih, FCB'nin ‘Bir kulüpten daha fazlası’ olduğunu gösteriyor.. Sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik alanların tam içinde... Camp Nou'da 100 bin kişi ile aynı havayı solurken bunu daha iyi anlıyorsunuz. Kimliklerin sadece ceplerde kaldığına tanık oluyorsunuz. Cant del Barça (Şanlı Barcelona-kulüp marşı) ile ayağa kalkar, ayrı dillerden bağırırken bir tek seste birleşir ve anlaşırsınız: Barça-Barça-Baaaarrççaa!.. FCB, sadece Katalonya'da değil dünyanın hemen her yerinde milyonlarca insanın sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel anlamda kendini ifade etmenin de adıdır. 2 bine yakın gönüllü derneği ile dünyada en fazla taraftar ondadır.. UNICEF'in yanında, yoksulların babası, kimsesiz çocukların anasıdır. Kurulduğu günden beri forma reklamı almayan FCB'nin sponsorları arasında THY ve Katar Vakfı da vardır.

     Katalanlar'ın ulusal kimliği ve özgürlük meşalesi olan kulüp, muhaliflerin, anarşistlerin, işçilerin, devrimcilerin, ezilenlerin de manifestosudur! Başarılı-başarısız dönemler, güzellikler-acılar, ayağa kaldıran galibiyetler, uykusuz bırakan yenilgiler... Kısaca, patenti sonsuz bir markadır. Alcántara'dan Cruyff'a Maradona'dan Messi'ye uzayan kaymayan yıldızlar topluluğudur. Miro'nun resmini çizdiği takımdır. Efsane oyuncu ve teknik adam Johan Cruyff, Barcelona ve Katalanlar için şöyle der: “Dünyanın her yerinde futbol izledim, oynadım ama Katalan halkının Barcelona'sının üstüne titrediği gibi bir sevgiyi görmedim.” Cruyff'tan bir yıl önce takımın başında olan Bobby Robson'un sözleri ise dikkat çekicidir: Katalonya diye bir ülke var ve bu ülkenin ordusu Barcelona’dır. Fazla uzatmadan ‘tarih yazan’ bu takımın 114 yıl öncesine gidelim... İsviçreli genç bir futbolsever olan Hans Gamper (Katalanca Joan olarak değiştirdi), amcasını ziyarete geldiği Barcelona'yı çok sever. Yıl 1898'dir ve Gamper 22 yaşındadır. Zengin bir aileden olan Gamper, kısa sürede Katalanca öğrenir ve muhasebeciliğe başlar. Bu sırada Los Deportes (Spor) adlı bir dergi de çıkarır. İsviçre'nin Zürih Kulübü'nün kuruluşunda da yer alan Gamper, futbol aşkından hiç vazgeçmez. Zürih ve Basel'de oynadığı futbolu Barcelona'da da devam ettirmek ister. Bulduğu her ortamda futbol oynamaya devam eder. Ekim 1899'da dergisinde bir futbol kulübü kurmak istediği çağrısında bulunur. Bir ay sonra da çağrıya olumlu yanıt veren 11 kişiyle birlikte 29 Kasım 1899'da, Futbol Club Barcelona’yı kurar.

     Kurucular arasında İngiliz, İsviçreli ve Katalanlar vardır. Gamper hem kurucu, hem yönetici, hem de oyuncudur. Kulübün ilk başkanı ise en yaşlı kurucu, zengin ve soylu bir İngiliz olan Walter Wild seçilir.

      Kaptan olarak Barcelona forması ile çıktığı 51 maçta 120 gol atar. Ve bu genç adam ‘dünya yıldızı’ olacak bir takımın kuruluşuna öncülük ettiğini belki hayal bile etmemişti. Barça, 1900-01 sezonunda tarihinin ilk kupası olan Katalonya Kupası'nı kazandı. 1901'den 1908'e kadar altı başkan değiştiren Barça, çok zor bir dönemdeydi. Kulüp kapanma noktasına gelmişti. Bu sırada Gamper, Barça'yı yaşatmak için kolları sıvadı ve ilk kez başkanlık koltuğuna oturdu. Zaman zaman kısa dönemli kesintiler olsa da Gamper, 1925’e kadar Barça'nın başkanlığını yaptı. Kapı kapı dolaşıp kulübün üye sayısını artırdı. İş adamlarından para topladı ve 1909’da 6 bin kişilik Camp del Carrer Indústria stadını hizmete açtı. 1922'de üye sayısı 10 bine ulaşırken 20 bin kişilik Camp de Les Corts'u yaptırdı. Daha sonra stat kapasitesi 60 bin kişiye çıkarıldı.

Gamper, yeni teknik direktör ve oyuncu transferleri ile Barça'yı yeniden ayağa kaldırdı. Ayrıca kulüp tarihinin en golcü ve efsane futbolcu Paulino Alcántara'yı, efsane kaleci Ricardo Zamora'yı Barçalı yaptı. Alcántara, 1912'den 1927’ye kadar oynadığı 357 maçta tam 357 gol atarak rekor kırdı ve bu rekorun da hâlâ sahibi. 1. Dünya Savaşı'nın bölgeyi büyük ölçüde etkilemesine karşın Gamper'le Barça ilk parlak dönemini yaşadı.. 11 Katalonya Şampiyonluğu, 6 İspanya Kupası ve Avrupa'nın ilk uluslararası kupası olan 4 Pyrenees Kupası kazandı. Gamper'in başkanlık döneminin sonu ise siyasi müdahalelere önemi bir örnek olarak gösterilebilir.

14 Haziran 1925 günü Barça, Katalonya'nın amatör müzik gurubu Orfeo Català onuruna İngiliz donanmasına ait gemi personeliyle maç yapmak için sahadaydı. Ancak o zaman 2 yıl önce iktidarı ele geçirmiş olan diktatör Miguel Primo de Rivera, Katalonya'yı açıkça düşman ilan etmiş, dilini yasaklamıştı. Yaşamın her alanında büyük baskı vardı. Barcelona valisi de diktatör destekçisiydi. Maç öncesi İspanya ulusal marşı çalınmaya başlandı. Ancak stadı dolduran binlerce kişi ‘Yuh’ ve ‘Islık’ sesleriyle protesto etti. İngiltere ulusal marşı ise ayakta alkışlandı. Bunun üzerine diktatörün emriyle stat 3 ay kapatıldı.

Katalan milliyetçiliğini desteklemekle suçlanan Başkan Gamper, zorla istifa ettirildi ve mali baskı uygulandı. Artık Barça demek Katalonya demekti. Yaşadıklarının sonucunda depresyona girdiği söylenen Gamper, 30 Temmuz 1930 günü intihar etti. 1966’da Barcelona Başkanı Enric Llaudet, onun anısına Joan Gamper Kupası'nı başlattı. Gamper'in adı Camp Nou'a yakın bir caddeye de verildi. Bu, Barcelona'nın acılar ve sıkıntılarla dolu yıllarıydı. Ama Barça'nın ayakta kalması Katalonya'nın nefes almasıydı. Asıl acıların ve sıkıntıların yaşanacağı yıllar ise gerideydi. Gelmesi uzun sürmedi.

Şubat 1936'da yapılan seçimlerden cumhuriyetçi ve solcu partilerin ittifakının ‘Halk Cephesi’ zaferle çıkması çok kanlı bir iç savaşın da başlangıcı oldu. Başını Genelkurmay Başkanı Francisco Franco'nun çektiği faşist generaller 18 Temmuz 1936'da darbe yaptı. Bu 3 yıl sürecek İspanya İç Savaşı'nın ve 39 yıl sürecek faşist diktatörlüğün de başlangıcıydı. Katalanlar kadar kulüp için de zor yıllardı. Bu sırada FC Barcelona'nın başında aynı zamanda Esqerra Republicana'nın da (Cumhuriyetçi Sol) lideri olan Josep Suñol vardı. Suñol, La Rambla (Bulvar) adlı haftalık derginin de sahibiydi. Katalanlar faşizme karşı her alanda direniyordu. Suñol ve partisi de faşistlere karşı savaşıyordu. Suñol, 6 Ağustos 1936 günü Madrid yakınlarında savaşan militan arkadaşlarını ziyarete gitmişti. Yanlışlıkla Franco'nun askerlerinin kontrolündeki bir bölgeye girdi. Suñol olduğu anlaşılınca hemen orada kurşuna dizildi. İngiliz yazar Phil Ball, İspanya futbolunu anlattığı kitabında bu olayı ‘iç savaşın başlangıcı’ sayar.

Suñol'un katledilmesi hem Katalonya hem de kulüp için büyük kayıptı. Ama Franco'ya karşı savaşan anarşist grupların birliği olan CNT (Ulusal Emek Konfederasyonu) kulübü yönetimsiz bırakmadı. 5 kişiden oluşan bir komite savaşın sona erdiği 1939'a kadar kulübü yönetti. 16 Mart 1938 gecesi Barcelona'nın bombalanması sırasında kulüp binası da yerlebir edildi. Yüzlerce kişi can verdi. Bu zorlu dönemde bile Barça, Katalonya ve Akdeniz lig şampiyonluklarını kazandı. Franco, iktidarı ele geçirmesinin ardından kendi isteği dışındaki her şeyi yasakladı. Faşizme direnen Katalonya'ya karşı kin besleyen Franco, katmerli baskı uygulamaya başladı. Önce dillerini ve bayraklarını yasakladı. Böyle bir ulus ve dil olmadığını öne sürüyordu. Oysa Katalanlar'ın tarihi İspanyollar'dan eskiydi.. .

     Franco, FC Barcelona'nın başına kendine bağlı bir başkan atamıştı. Kulübün tüm faaliyetleri sıkı kontrol altına alındı. Mali kaynakları kesildi. Yabancı oyuncular sürgün edildi. Yabancı oyuncu transferi yasaklandı... Kısaca o yıllarda Barcelona'yı desteklemek, transfer olmak veya kulüp üyeliğine girmek diktatörlüğe muhalif olmanın adıydı.  Franco, Barcelona'ya karşı Real Madrid'i açıktan destekledi. Ama önce Madrid'i cumhuriyetçilerden temizledi. O dönem Madrid’in başında olan Rafael Sánchez Guerra, tutuklanıp ağır işkenceler gördü. Böylece Barcelona anti-faşistlerin, Real Madrid ise faşist rejimin simgesi haline geldi. Barcelona-Real Madrid yani ‘El Clásico’ rekabeti bu kimliklerin ifadesidir.

    11-1 13 Haziran 1943'te Madrid'teki Chamartin Stadı'nda Real Madrid ile Barcelona arasında İspanya Kral Kupası yarı final rövanşı oynanacaktı. İlk maçı Barcelona 3-0 kazanmıştı. Barcelona soyunma odasına Franco'nun generalleri girdi. Teknik direktör ve futbolculara silah doğrultup maçı kaybetmelerini aksi takdirde hepsini öldüreceklerini söylediler. Hakemler de Barçalı futbolcuları maçı kaybetmeleri konusunda uyardılar. Tehdit ve hakemlerin kasti kararları sonucu Real Madrid maçı 11-1 kazandı. Bu El Clásico'nun en farklı sonucu olarak tarihe geçti. Savaş yıllar önce bitmişti ama diktatörlüğün Barcelona'ya yönelik ağır baskıları sürüyordu  ve gidişat oldukça kötüydü. Buna bir çözüm bulmak gerekiyordu. Kulüp muhasebecisi Agustí Montal i Galobart, kulübün atamayla yönetilmesine son vermek için seçim önerdi. Öneri kabul gördü ve atamayla gelen başkan istifa etti. Aday olan Montal, 20 Eylül 1946’da başkan seçildi. Bu Barça için yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Takım yeniden canlanmaya başladı ve üst üste lig şampiyonlukları geldi. Montal'ın 6 yıl süren başkanlığı döneminde Camp Nou'un yapılmasının ilk adımları da atıldı.  Avrupa'nın 120 bin kişilik en büyük stadı Camp Nou (yeni saha) 24 Eylül 1957'de açıldığında tıklım tıklım doldu. Her alanda baskı gören Katalanlar statta dillerini konuşabiliyor, bayraklarını açabiliyordu. Direnişin yeni merkezi orasıydı.     

 Görevi 2010'da devralan Başkan Sandro Rosell dönemi de bugüne kadar başarılı geçti. Kulüp, bir kez FIFA Dünya Kulüpler Kupası, bir kez Şampiyonlar Ligi Şampiyonu, bir kez Avrupa Süper Kupası, bir kez İspanya Kupası, iki kez İspanya Süper Kupası, bir kez Lig Şampiyonu oldu. Takımın sahaya çıkan 11 kişilik kadrosundaki 7 oyuncusu Katalan.. Víctor Valdés, Carles Puyol, Xavier ‘Xavi’ Hernandez, Andrés Iniesta, Gerard Piqué, Francesc ‘Cesc’ Fàbregas ve Sergio Busquets'ten oluşan kadro İspanya ve Katalonya milli takımlarının oyuncuları. Barcelona uluslararası başarılar elde ederken aynı oyuncuların katkılarıyla İspanya Milli Takımı da hem dünya (2010), hem de Avrupa Şampiyonu (2008 ve 2012) oldu. Başarıdan başarıya koşan bir kulüpten beklentiler hep ‘daha fazlası’ olduğu içindir sanırım her yenilgi savaşta düşmüş bir cephe gibi algılanıyor. Hele kaybedilmiş ‘El Clasico’ maçları kaybedilmiş bir savaş sanki. En son izlediğim ve Barcelona'nın 3-1 yenildiği Real Madrid maçından sonra şehrin sokakları bile hüzünlüydü. Kimsenin ağzını bıçak açmıyordu. "Yüzünden düşen bin parça olur" sözünün karşılığını hemen herkesin yüzünde görmek mümkündü.    

       1968'de Başkan seçilen Nercis de Carreras, Barcelona'nın sloganını belirledi: Més que un club (Bir kulüpten daha fazlası) 1969'da Başkan seçilen Agustí Montal i Costa, babası Agustí Montal i Galobart'ın izinden giderek gelişen Barcelona'yı güçlendirmek için kolları sıvadı. Yabancı oyuncu yasağına karşı kampanya başlattı. 1973'te kampanya sonuç verdi ve Barcelona'ya yeni bir yön verecek oyuncu transfer edildi: Johan Cruyff.. Cruyff, faşist diktatörlüğe karşı tavır almış bir futbolcudur.

Real Madrid transferini de bu nedenle geri çevirdiği söylenir. Yüzyılın en iyi Avrupalı oyuncusu olarak gösterilen ‘Sarı fare’ lakaplı Cruyff'un gelmesiyle birlikte Barcelona 14 yıl aradan sonra lig şampiyonu oldu. En önemlisi de 17 Şubat 1974'te Real Madrid'i, Madrid'te 5-0 yendi. Katalonya cephede kaybettiğini sahada kazanmıştı. Katalanlar'a göre, Madrid'in yenilmesi, 20 Aralık 1973'te ETA militanlarınca öldürülen Franco'nun sağ kolu ve ‘Başbakan’ı Amiral Carrero Blanco olayından daha önemliydi. Hatta bazılarına göre, İspanya'ya demokrasinin gelmesinde bu sonucun büyük payı var. 1975 yılında Franco'nun ölmesiyle İspanya cumhuriyete geri döndü ve tüm İspanya'da olduğu gibi Katalanlar da rahat bir nefes almaya başladı. 1988'de Cruyff yeniden Barcelona'ya gelerek teknik direktör oldu. Bu adım, kulübün en iyi dönemini başlattı. Altyapıya verdiği önem geleceğin yıldızlarını yarattı. Getirdiği futbol anlayışıyla takım başarıdan başarıya koştu. Daha sonra gelen yönetim ve teknik direktörler oluşan bu havayla yoluna bu güne kadar devam ediyorlar...

Bu makale toplam: 9724 kişi tarafından görüldü.
Son Güncellenme:23:40:55
Bu gönderiye hiç yorum yapılmamış! İlk yorum yapan kişi olmak ister misin?
Nerina Azad

Yazarın Önceki Yazıları

İyimser olunacak hiçbir şey kalmamış … Darbe gecesi pazarlığı... Şırnak’da bu fotoğraf karelerini çizenler… Sözün bittiği yerde miyiz? Büyük Amaçlar Uğruna Ölmek… Musul Operasyonu ve PKK Paşam: Kış tatbikatını Kandil'de yapalım HDP'li vekillerin renk kodları Devletin PKK ile Rafineri Pazarlığı II. Cezayir anlaşması ve Ergenekon'un dönüşü Ankara Kuzey Suriye söylemine hazırlanıyor Uluslararası Koalisyonda PKK’de var CHP ve Babayiğitlik… Nasıl Diktatör Olunur? Savaşlarda Önce Gerçekler Öldürülüyor Oslo'dan Paris'e - II - (Son terörist kim?) Oslo'dan Paris'e - 1 Kim bu Reza ‘BEY’ Sevgili Yaşar Abi Göçmenler Kürt illerine yerleştirilecek İşte TAK Gerçeği! Vietnam’da Savaşmayı Reddettiler… Amed Spor, FC Barcelona ve Bilbao ‘Vur Kurtul, Sür Kurtul’ uygarlığı… Kalemin Vicdanı, Kürdün ateşinde… Çöktürme Planı Gazetecilik… Gerçekten haberiniz varmı? Düşmanını hem ağlatan, hemde göbek attıran Komutan: Delil Doğan Uğurlar Olsun Yüreklerin Elçi'si Yürekler param parça… ‘Terbiye’ ederek masaya oturtmak Silvan da bizim Guernica’mız Kaçıncı dünya savaşındayız… Nerede Hata Yapılıyor-2 PKK değişmek ve yeni kararlar almak zorundadır Savaş akıllarını, onlar kendilerini vuruyor… Bark (Yüklenmek) Suriye’de Türkiye masa dışı kaldı Dersim'de ne oldu? Beren Saat’in suçu ne…? Kefenli liderin kefenli askeri olmak Yalan ve Savaş Kırılan Umutlar ve Yıkılan Hayaller Örgütü zor günler bekliyor Ateşkesler bitti: FARC’tan Farkımız olmalı... Ve MIT TIR’ları duble yollara çıktı…. IŞİD Kobane’ye nerden sokuldu….. Biz aydınlar ve Barış MIT TIR’larının hikayesi HDP’ye Bombalı saldırılar….. Katırları da vurdular Ağrı Operasyonunun Planlayıcısı Efkan Ala Türk Liderleri neden Cahil oluyorlar... Bizde de Reha Muhtarlar olmalı mı? Dörtyüz dediysek dörtyüz …… Kendi yalanına inanmak Asker için çözüm süreci bitmiştir… Hükümet HDP’ye büyük bir tuzak kurma hazırlığında Bu Newroz Yalçın Akdoğan Mesaj verecek Barışı ip üzerinde cambazlık sanıyorlar... Fidan neden U dönüşü yaptı? Nutuk Provası Öcalan’ın Mektupları… Mihail Timofeyeviç 'Yoldaş'ın Yarım Kalmış Sevdası Aydınlık Yol ve PKK Meğer Ne Belalar Sarmışım Başımıza - II Hoca'nın Elleri de Elma Toplamıyor… Meğer Ne Belalar Sarmışım Başımıza - I Kobanê Hainlik Mucizeler hep devam ediyor..... Savaş iyidir, hem itibarımızı arttırır hem de tanıtımımızı yaptırır
x