Irak Seçimlerinin 'Belirleyici' Unsuru Kürtler Olacaktır

Bağımsızlık hedefiyle yola çıkan Kürdistan partileri ve liderleri, referandumdan sonra “ellerindeki” önemli güçlerden ve topraklardan vazgeçmek zorunda kaldılar.

Muazzez (Heja) Baktaş

09.05.2018 | 21:22

Irak Seçimlerinin 'Belirleyici' Unsuru Kürtler Olacaktır
Makaleyi Paylaş

Irak Seçimlerinin “Belirleyici” Unsuru Kürtler Olacaktır.

12 Mayıs 2018’de yapılacak Irak Parlamentosu seçimleri bir çok ilki yaşatacak…

Ülkede hakim unsur olarak görülen üç grup, yani Şii Araplar, Sünni Araplar ve Kürtler ilk defa bu kadar kendi aralarında “parçalanmış” olarak seçimlere katılacaklardır.

Daha önceki seçimlerde her grup seçimlere kendi içerisinde en üst “ittifaklar” ve “birlikteliklerle” katılarak üçlü grubun güçleri net olarak ortaya çıkmaktaydı.

Parçalanmış Bir Tablo

Ülkedeki en büyük güç olan Şii Araplar üç ayrı önemli ittifakla seçimlere girmektedirler.

İbadi arkasına Haşdi Şabi milis güçlerinin desteğini alarak önemli bir atakla seçimlere en hazırlıklı Şii Arap lideri olarak girmektedir. Bu milis güçlerinin Irak ordusuna dahil edilmeleri ve “paralı asker” statüsü ile “resmileştirilmeleri” en çok İbadi’nin elini güçlendirmektedir.

Bu milislerin Musul, Kerkük ve Sincar ile diğer Sünni kasabalarda elde ettiği başarılar hep İbadi’nin hanesine yazılacak artılar olarak seçimlere yansıyacaktır.

Üstelik İbadi net bir şekilde ABD tarafından desteklenmektedir.

Eski başbakan Maliki ise başka bir ittifakla seçimlere güçlü bir şekilde hazırlanmasına rağmen İran yanlısı siyaseti ve Sünniler yönelik “katı mezhepsel” bakışı yüzünden beklenen desteği alması hayli şüpheli görünmektedir.

Şii Arapların dini liderlerinden Sadr ise seçimin en büyük “sürprizine” yol açarak Komünistlerle beraber seçimlere katılmaktadır.

Görüldüğü gibi Şii Araplar üç önemli ittifakla ayrı listelerde seçimlere girmektedirler.

Sünni Araplar da daha önceki seçimlere tek liste olarak katılmalarına rağmen bu seçimde tavır değiştirerek üç önemli ittifakla parçalanmış olarak seçimlere katılma kararı almışlardır.

Fakat silahlı mücadele dönemi sona erdiği için ve artık BAAS Partisinin Sünni Araplar arasında da bir karşılığı olmadığı için Sünni Araplar seçimlere ayrı ittifaklarla girmelerine rağmen parlamentoda önemli bir güç elde edeceklerdir.

Kürtler de diğer seçimlere blok olarak tek listeyle katılmalarına rağmen ilk defa parlamento seçimlerine “parçalanmış” olarak girmektedirler.

KDP seçimlere pek asılmamakla beraber katılmakta, YNK katılmakta, Goran katılmakta ve Behram Salih’in kurduğu Adalet ve Demokrasi ittifakı ayrı bir liste ile seçimlere katılmaktadır. İslami ve diğer partiler de kendi ittifakları ile mücadele etmektedirler.

Türkmenler, Hıristiyanlar ve diğer dini ve etnik gruplar da kendi ittifakları ve güçleriyle başka bir “azınlık güç” olarak seçimlere katılmaktadırlar.

Özetlediğimiz bu genel tablonun sonuçlarına bakacak olursak, ortaya oldukça “parçalanmış” ve “dağınık” bir parlamento yapısının çıkacağını söylemek oldukça olası bir durumdur.

Kürdistan Fatihi İbadi

Kürdistan Bölgesinin oldukça “genişletilmiş özerk” yapısı bağımsızlık referandumundan sonra oldukça “daraltıldı”…

Bağımsızlık hedefiyle yola çıkan Kürdistan partileri ve liderleri, referandumdan sonra “ellerindeki” önemli güçlerden ve topraklardan vazgeçmek zorunda kaldılar.

Kerkük , Sincar ve diğer tartışmalı topraklar tamamen merkezi hükümete bağlandı.

Bütün bu başarıları arkasına alan kişi kuşkusuz ve tartışmasız bir şekilde İbadi’dir.

Bu anlamda İbadi seçimlere tam adını koyarak propagandasını yapmayarak girmesine rağmen “Kürdistan Fatihi” olarak girmektedir.

Musul Ve Sünni Toprakların Fatihi İbadi

İbadi Şii Araplar dışındaki iki büyük siyasi güç olan Kürtleri ve Sünni Arapları deyim yerindeyse “hizaya sokarak” seçimlere büyük bir “moral” güçle girmektedir.

Musul ve diğer Sünni Araplara ait toprakları tekrar merkezi hükümete bağlayarak ve İŞİD’in elindeki neredeyse bütün toprakları ele geçirerek ülkede egemenliğini oldukça pekiştirmiş durumdadır.

Musul her ne kadar Kürtlerin desteğiyle alındıysa bile artı hane olarak en çok İbadi’ye yaramıştır.

ABD desteği ve ülke içerisinde en büyük milis güç olan Haşdi Şadi desteği ile seçimlere giren İbadi bunun karşılığını seçimlere yansıtarak bu dönemde ülkeyi yönetmeye en büyük aday konumundadır.

Belirtilmesi gereken bir diğer ilk ise; ilk defa bu seçimlerde Arapların da Kürdistan bölgesinde propaganda faaliyetleri yürütmeleridir.

Lidersiz Kürtler

Kürdistan’da seçimlere hazırlık pek heyecan yaratmamaktadır.

Kürtler Irak Parlamento seçimlerine zaten hep ilgisiz kalmışlardır.

Bunun en büyük nedeni Kürdistan parlamentosu seçimlerini daha önemsemeleri ve yıllardır Irak Merkezi Hükümetleriyle bir çok konuyu çözememeleridir.

Çünkü Kürtler Bağdat’la ilişkileri yıllardır “gevşek” tutarak daha çok Kürdistan’ın bağımsızlığına odaklanmışlardı.

Fakat bağımsızlık referandumu sonrası bırakın bağımsız olmayı merkezi hükümet tarafından daha da kuşatılan ve Kerkük dahil olmak üzere önemli toprak ve egemenlik kayıplarına uğrayan Kürtler için artık “önemsememelerine” rağmen en azından bu dönem Irak Parlamentosu ve kurulacak hükümet oldukça “hayati” önemde olacaktır.

Nitekim İbadi geçtiğimiz günlerde Erbil’e giderek gerilen ilişkileri düzeltme ve Kürtlerin desteğini kazanma çabaları içerisine girmiştir.

Peki Kürtler bu kadar önemli mi?..

Irak parlamentosundaki ve kurulacak hükümetin oluşumunda en büyük “rolü” Kürtler oynayacaklardır.

Çünkü Şii ve Sünni Araplar arasındaki “husumet” bitecek gibi görünmemektedir.

Ve iktidar kurmak isteyen Şii liderler mutlaka Kürtleri yanına almak zorundadırlar.

Nedenine gelince seçimlere neredeyse 200’ün üstünde parti ve 60’ın üstünde “ittifak” katılmaktadır.Seçim barajı olmadığı için irili-ufaklı bir çok partinin temsilcileri parlamentoya gireceklerdir.

Blok olarak muhatap alınacak ve birlikte hareket edilecek tek politik güç Şiiler için Kürtlerdir.

Fakat Kürtler ilk defa seçimlere bu kadar “güçsüz” ve “moralsiz” girmektedirler.

Ve ilk defa Kürtler Irak seçimlerine “lidersiz” girmektedirler.

Celal Talabani ve Goran Lideri Mustafa öldü…

Mesut Barzani ise ortalıkta görünmemektedir.

Behram Salih’in ise pek başarı kazanacağını sanmam.

Kürtlerin diğer seçimlerde önemli bir “avantajları” bulunmaktaydı.kendilerine verilen 46 sandalye kotasının dışında Irak’ın diğer bölgelerinde de (mesela Musul’da) seçimlere temsilci gönderebiliyorlardı.Ve son seçimlerde 70’in üstünde bir sandalye sayısıyla parlamentoya girmeyi başarmışlardı.(Kerkük’te 8 sandalye kazanmışlardı.)

Bu seçimlerde Kürtler görünen o ki daha az sandalye ile parlamentoya gireceklerdir.

Üstelik Kürdistan bölgesinde Arapların (Şii Sünni fark etmez) temsilci çıkartmaları mümkündür.

Başlığımıza geri dönecek olursak bütün bu handikaplararağmen Parlamentoda Şii ve Sünni Araplar arasında kurulması mümkün görünmeyen koalisyon ve desteklerden ötürü hükümet kurulması büyük ölçüde Kürtlerin desteği ile oluşacaktır.

Bu fırsata ve elde edilmesi muhtemel kazançlara rağmen Kürtler seçimlere hem parçalı hem lidersiz hem de moralsiz girerek “güçleri” oranında bir temsiliyeteulaşamayacaklar gibi görünmektedir.

Burada sorulması gereken “hayati” soru şudur?..

Kürtler bir yandan merkezi hükümetle “ilişkileri” tekrar tesis etmeye çalışırken neden seçimlere bu denli “ilgisiz” kalmaktadırlar?

KDP’nin “alt-propagandası”  seçimlerden sonra ABD’nin desteğiyle tekrar “bağımsızlık” sürecine geri dönüleceği yönündedir.

Fakat bağımsızlık referandumundan sonra özellikle Kerkük’ün ve diğer bölgelerin neredeyse “çatışmaya” girilmeden Irak’a teslim edilmesi halkta yapılan bu propagandanın “etkisiz” kalmasına neden olmaktadır.

Lafı dolandırmadan net bir şekilde belirtmek gerekiyor ki; Kürtler için “bağımsızlık referandumu” sonuçları itibariyle bir “bağımlılık referandumuna” dönüşmüş durumdadır.

Devam eden ekonomik krizin yanına bir de siyasal kriz eklenmiştir.

Elden çıkan topraklar ve gelir kaynakları da çabası…

Bu durumda ABD desteğini tekrar “ısıtıp” piyasaya sürmek ne kadar Kürtlerde karşılık bulacaktır hepberaber göreceğiz.

Biraz Da Dış Hatlara Bakalım

Irak merkezi hükümeti olsun Kürdistan bölgesi olsun ABD, İran,İsrail, Suudi Arabistan ve diğer aktörler olmadan değerlendirilemez bir durumdadır.

Karşı hamleler ve küresel güçlerin tavırları her zaman belirleyici olmaktadır Saddam sonrası Irak politikasında.

Irak bu anlamda ABD için Suriye’ye pek benzememektedir.Çünkü karşısında rekabet edeceği bir Rusya bulunmamaktadır.

Fakat Rusya-İran ve Türkiye üçlüsü tıpkı Suriye’de olduğu gibi burada da etkisiz değildir.

Örneğin Sincar’ın YPG’den Haşdi Şadi güçlerine geçmesine Türkiye’nin tehditleri neden olmuştur.Hakezasayıca ve politik olarak pek etkileri olmamakla beraber Türkmen kartı hep kullanılmaktadır.

ABD’nin tartışmasız rakibi Şii Arapların çoğunluğundan ötürü İran’dır…

Fakat ABD’nin İran’la yapılan nükleer antlaşmadan çekilmesi ve “ambargo” veya “yaptırım” için tekrar harekete geçmesi kuşkusuz Irak seçimlerinde oldukça belirleyici bir rol oynayacaktır.

Bu durum yine ABD yanlısı İbadi’nin elini güçlendirecektir.

Ve ABD muhtemelen seçimlerden sonra bir İbadi-Kürt işbirliğini tesis edecektir.

Fakat Ortadoğu’nun neredeyse tümünde son yıllarda hem sahada hem de diplomaside büyük ataklarda bulunan İran’ı ciddiye almamak büyük bir hata olur.

Evet İran ekonomik, askeri ve diğer alanların tümünde elbette ki ABD ile yarışamaz.

Ama 1400 yıllık bir geçmişe sahip Şii kartının lideri tartışmasız İran’dır.

En son yapılan Lübnan seçimlerinde Hizbullah çoğunluğu elde ederek büyük bir sükse yaptı ve bunlar hep İran destekli olmaktadır.

Yemen ,Suriye, Lübnan, Filistin ve Irak İran’ın sahada aktif olarak yer aldığı çatışma alanlarıdır.

Kuşkusuz geçtiğimiz aylarda İran’da yapılan hükümet karşıtı gösteriler İran’ın zayıf noktası olmakla beraber ABD “karşıtlığı “ temelinde İran halkı kenetlenebilir tekrar.

Sonuç itibariyle Irak seçimleri “seçmen kayıtları”, “seçim güvenliği”, “oy sayımı” ve diğer bir çok “eksi durumdan “ ötürü her türlü “manipülasyona” açıktır.

Ve muhtemelen ABD’nin “borusu ötecektir.”

Tersi durumda büyük ihtimalle tekrar seçime gidilecektir.

Kürtlerin Irak’ta seçimlerde “kilit” rol oynayacaklarına dair tespitimizden ötürü kafası karışanlara Türkiye’de yapılacak seçimlerde yine Kürtlerin “kilit” konumda olduğunu hatırlatarak kafa karışıklığını giderelim…

Bu makale toplam: 5344 kişi tarafından görüldü.
Son Güncellenme:02:23:08
Etiketler: muazzez baktaş
Bu gönderiye hiç yorum yapılmamış! İlk yorum yapan kişi olmak ister misin?
Nerina Azad

Muazzez (Heja) Baktaş

Yazarın Önceki Yazıları

Kerkük’ten Efrin’e Efrin’den İdlib’e.. Kimi kime şikayet edeceksin! Kerkük Feminizm Fırsatçıları Beyrut Aşk Bizi Tüketirken Arı kovanına çomak sokmak … Ya Devlet Başa, Ya Kuzgun Leşe! Yunan Medeniyetinin Kökeni Kürt Medeniyetidir Tarih Kürdistan’dan Başlar!. . Peşmerge Generali Şerefani 'Bağımsızlık Referandumunda Tarafız' Arapların Çöküşü Seyyah, filozof, entelektüel, hümanist Mardin’li peygamber Mani ve Manicilik dini Kürt peygamberi Zerdüşt ve Zerdüşlük Kürdistan’ın gizemleri ve Kutsal emanetler Bağımsızlık için referandum gerekli midir? Kürdün Ateşle İmtihanı (Referandumlarla) Kürdistan’a Sefer Olur Zafer Olmaz !... Soylu, Efsanevi bir Lider ve Oğlu Kürtlerin İmajı Ne Olmalıdır? Kehanetler ve Kürdistan Savaşları Kürdistan’ın Lanetleri !.. Başkomutan Barzani General Şerefani: Ortadoğu barışının anahtarı, Kurdistan’ın özgürleşmesidir Yıldızın Parladığı An ‘Kürdistan Genişlerken’ Sürgün!... Vurun Kürt Uşağı Namus Günüdür!.. Kürdistan için İftar (Bağımsızlık) Vakti Pax Kürdistan'a (Kürdistan Barışı) Ne Şam’ın Şekeri Ne de Arabın Yüzü!.. Kaçın Kürtler Geliyor!.. Özgür Kürdistan’da Bağımsızlık Savaşı Kürdistan Sendromu (2) Kürdistan Sendromu (1) Türkiyelileşmek mi Kürdistanlılaşmak mı? Bütün sorun burada Bağımsızlık Yolunda Başkan Barzani’nin Elini Güçlendirelim Dağ Dağa Kavuşmaz Ama Kürdistanlılar Her Dağda Newroz Ateşi Yakar Merhaba Kürdistan Kampanyası Kürdistan’a borç ödeme zamanı Birimiz Dördümüz, Dördümüz Birimiz Kampanyası Koruyucu Vatan Kürdistan De Facto Kürdistan Kürtlerle Türkler Arasındaki Aşılamaz Farklar (Duvarlar) Bağımsız Kürdistan’ın Yaşama Şansı Var mıdır? Kürdistan Bağımsızlık Bildirgesi İleri Karakol mu? Özgürlüklerin Toprağı mı? Dünyada 'Mülteciler' Kürdistan’da 'Mülksüzteciler' Kürdistan Peşcepheleri (Peşmergeleri) Kürd-Çar-Stan Diplomasi Dehası Başkan Barzani ArmeKürdistan Tarih Tekerrürden İbarettir! Doğu Cephesi'nde Değişen Bir Şey Yok! PeşKurdistan Savunma Gücünden Kürdistan’ı Kurma Gücüne Doğru 'PEŞMERGE' Cepheler ve Cephe Gerisi Savaşları - 3 Cepheler ve Cephe Gerisi Savaşları - 2 Cepheler ve Cephe Gerisi Savaşları - 1 Mezra Kürdistan (MezoKurdiya) Kürdistan Emin Ellerde Vasiyet…Vasiyet…Vasiyet!.. Hayalden Gerçeğe Dönüşen KURDISTAN Kürt Sorunundan Kürdistan Davasına mı? Kürd Sorunu Sil Baştan Kardeşlik Yapay, Ölümler Gerçek Türkler Neden Çıldırdı? Kurd-1-stan Kürtleri Ölümcül Kardeşlik Masalı Haydi Hep Birlikte Haddimizi Aşalım! Çözüm Süreci Çökmüştür! Bağımsız Kürdistan Kapıdadır Kürdistan'ı hep birlikte inşa etmeliyiz Kardeşlik edebiyatını geçiniz KURD-BİR-STAN mümkün mü? Ortadoğu'nun 'Kürdistan' Doğum Sancısı Hewler, Yüreğimin Başkenti Ben ve Ülkem Bağımsız Kürdistan'a Doğru Birlik Olmanın Neresindeyiz Konuşamayan, Yalnızlığa İtilen Kadınlar Halklar; Habil ve Kabil'den bu yana ''Kardeş'' Olamadılar. Kalbimizdeki Kürdistan dilimize neden bu kadar uzak? Güney'in Yükselen Bağımsızlık Mücadelesi Engellenemez Kürd Kadınının Eşi Görülmemiş Kahramanlığı Durun Siz Kardeşsiniz Varlığımız Yüce Türk Varlığına Armağan Olamadı Kürdlerle Türkler Kardeş Olmak İstiyor mu? Hayır, Kardeş Falan Değiliz! Hani Kardeştik? Taklit Hayatlar UNESCO Kürdleri Koruma Altına Alsın.. Acilen! Kürdistan Devletleşecek! Ne Olacak Bu Halimiz? Kürtlerin Genetik Yapısını Bozuyorlar!... Her şey yerli yerindeydi, ama bütün canlılar ölmüştü - Halepçe Kürdistan ve Birlik Sorunu Sahte Feministler Kürd Kadını Efsaneleşirken Dünyanın Koruyucu Tabakası Peşmergeler Peşmerge Onurumuz ve Özgürlüğümüzdür Halkımız Ulusal Kongre İstiyor Kürd Halkı Devletleşme Yolunda Kurnaz Türkler ve Aptal Kürtler Kürdler Devletleşmek Zorunda Neden Uluslaşamıyoruz?
x